Before Whatever

Το ταξίδι του Τζέσι και της Σελίν κρατάει 18 χρόνια, σε κινηματογραφικό και σε αληθινό χρόνο. Κάναμε τρείς αυθημερόν επισκέψεις στη ζωή τους, σε τρεις κομβικής σημασίας μέρες. Τους ακούμε σε ιδιωτικές στιγμές μακρόσυρτων διαλόγων που αναβλύζουν νεανικά σκιρτήματα, μικρούς ενήλικους χωρισμούς, βιαστικές προστριβές, αβίαστο φλερτ, πνιγηρές απορρίψεις, χρονοβόρους (απο)χωρισμούς, ασυναίσθητες χειρονομίες αγάπης, τρυφερές αγκαλιές, αστεία παιχνιδίσματα και πνιχτά δάκρυα, πάντα μέσα από σύντομους περιπάτους σε Ευρωπαϊκές τοποθεσίες με ζεστό κλίμα.1

Το πρώτο ιδιαίτερο συστατικό που τους καθιστά τόσο αγαπημένο κινηματογραφικό ζευγάρι είναι το timing. Είναι τυχεροί όσοι έκαναν τα τρία κινηματογραφικά βήματα στην εποχή τους, «ζώντας» το ενδιάμεσο κενό, χωρίς την ιδέα ότι θα υπάρξει συνέχεια στην ιστορία ώστε να κουβαλάνε τα βιώματά τους σε κάθε εννιάχρονο ραντεβού, ώστε να κάνουν τους δικούς τους βιωματικούς συσχετισμούς. Είτε όμως σε διάστημα 18 ετών, είτε σε διάστημα μιας μέρας με τρεις σερί προβολές, μπορεί κάποιος να ζήσει στην ολότητά του το ταξίδι τους. Από την αφετηρία στα χρόνια του αθώου ρομαντισμού στη Βιέννη, στην ενδιάμεση στάση με τον πανικόβλητο απολογισμό ζωής στο Παρίσι κάτω από το βάρος της μνήμης και με προορισμό την έκρηξη ρεαλισμού, κίνδυνο χωρισμών και τον παράγοντα της πατρότητας στην Πελοπόννησο. Το πιο αξιοπρόσεκτο στοιχείο της ταινίας, είναι ο τρόπος που χειρίζεται την σημειολογία της Ελλάδας και το στοιχείο του ελληνικού καλοκαιριού. Από τα τζιτζίκια και τον ντάλα ήλιο μέχρι το ηλιοβασίλεμα στο καφενείο. Αγαπάς ξανά το ελληνικό στοιχείο μέσα από τα μάτια του Linklater. Εδώ δεν έχουμε τις καρτ ποστάλ γελοιότητες του “Λογαγού Κορέλι” ούτε την κοσμοπολίτικη ελαφρότητα του Γούντι Άλεν (που μεταξύ μας τώρα είναι γραφικός «τουρίστας» και καθόλου «ταξιδιώτης») ο οποίος πιθανότατα θα φόρτωνε τις σκηνές με συρτάκια και ούζα.

1 - Copy

 

Αυτό που καθιστά το Before Midnight, την πιο σοφή ταινία της τριλογίας είναι η σκηνή της μετωπικής σύγκρουσης του ζευγαριού στο πολυτελές δωμάτιο ξενοδοχείου. Προσέξτε τα βιαστικά λόγια, δείτε τους να στερούνται τον -εκ του ασφαλούς- flirtatious λυρισμό στην έκφραση, παρατηρήστε την αποδόμηση, τη σύγκρουση της ισοπεδωτικής γυναικείας υστερίας, με τον ανεύθυνο αντρικό παλιμπαιδισμό. Κάντε ένα μικρό ανθρώπινο τεστ με τον συζυγικό καυγά. Όποιος νιώσει άβολα – όχι στενάχωρα- γιατί η γύμνια και η σχεδόν απροβάριστη τραχύτητα του διαλόγου θα χτυπήσει ευαίσθητες χορδές, να τον έχετε από κοντά. Όποιον δει κάτι διασκεδαστικό ή χλευάσει να τον αποφεύγετε. Οι δεύτεροι στερούνται «γυμνών» αναμνήσεων. Δεν έχουν εκτεθεί. Στο Before Midnight o χρόνος περνάει χωρίς ειδικό βάρος. Όμως αυτή είναι η διαφορά του έγγαμου βίου από τον φλεγόμενο έρωτα, αναγκαίο κακό. Η χαμένη ρομαντική νεότητα των slackers της γενιάς Χ και των post-grunge 90’s, συνδέονταν μέσω κοινών αναφορών και έκανε άλματα πίστης για να ερωτευτεί, ενώ τώρα ζητά πειστήρια και έχει γεράσει στην όψη και το πνεύμα. Οι δυο τους δεν φέρονται πια σαν να είναι οι μόνοι άνθρωποι στον κόσμο. Αυτή η πικρή αίσθηση του περάσματος του χρόνου και η αμήχανη παρατήρηση των αλλαγών του σύγχρονου κόσμου είναι στη ραχοκοκαλιά του Before Midnight, του πιο φτηνού franchise στην ιστορία του σινεμά (εκτός αν πραγματοποιηθεί του χρόνου το Clerks 3). Μπορεί να χωνέψουμε την ιστορία παλιότερων γενιών αλλά ο κόσμος και η ιστορία των καιρών που ζούμε αλλάζει κάτω από τα πόδια μας. Στις διακοπές τους στην Πελοπόννησο, οι δυο ήρωες κάνουν ένα pit stop (όχι τυχαία) στα αρχαιολογικά ερείπια και έρχονται αντιμέτωποι με ένα νέο σύστημα ρομαντισμού και σεξουαλικότητας που ξεδιπλώνεται στο τραπέζι. Η έννοια της καρμικής αγάπης αποδομείται από το νεαρό ζευγάρι της Άννας και του Αχιλλέα που έχει επίγνωση της πρόσκαιρης ερωτικής σχέσης του. Ο Linklater μας υπογραμμίζει ότι η Άννα και ο Αχιλλέας είναι πολύ σοφότεροι απ’ ότι ο Τζέσι και η Σελίν στην ηλικία τους, καθώς ζουν κανονικά το παρόν τους. Πολλά έχουν αλλάξει από το 1994, το Skype και το Facebook θα άλλαζαν τη μοίρα εκείνου του ζευγαριού. Πολλά έχουν αλλάξει και στους ίδιους από την εποχή που πίστευαν ότι κάνουν σπουδαία πράγματα (μια ακτιβίστρια και ένας συγγραφέας). Μόνο με το αποτύπωμα του χρόνου μπορούν να διατυπώσουν γενναία ερωτήματα όπως: «θα μου ζητούσες να κατέβω απ’ το τρένο σήμερα»;

before-midnight

 

 

Ξέρουμε την απάντηση αλλά το ουσιαστικό είναι ότι δεν έχει πια σημασία. Η μνήμη έχει το πάνω χέρι από την προσδοκία. Τώρα ο 40χρονος Τζέσι θα πρέπει να γίνει για μια ακόμα φορά ο ατρόμητος και ρομαντικός slacker, όμως αυτή τη φορά πρέπει να «υποδυθεί» μια σκιά του παλιού εαυτού του για να απαντήσει στην ερώτηση του τρένου και μαζί σε όλα τα ερωτήματα που μένουν κρεμάμενα στα χείλη, σε ένα φινάλε λίγο πριν τα μεσάνυχτα, που -σε δεύτερο επίπεδο- κάθε άλλο παρά happy ending είναι. (aν μονάχα έλειπε η λαϊκή εντεχνίλα της Αλεξίου στους τίτλους τέλους…)

Φιλική συμβουλή. Κρατήστε τον μονόλογο της Ξένιας Καλογεροπούλου, αποστηθίστε τον και να τον απαγγέλλετε αυτολεξεί σε κάθε κουβέντα που στρέφεται στα ερωτικά. Είτε είστε ανάμεσα σε πονεμένους φίλους, σε συναισθηματικούς ξερόλες, σε «ερωτευμένα» ζευγάρια, σε «όλοι-οι-άντρες-είναι-ίδιοι» γυναίκες, είτε σε «θα-σου-πω –εγώ-για-τις-γυναίκες-φίλε-μου» άντρες. Πείτε τα όπως αυτή.

Advertisements

About InfluencesOnly

a television version of a person with a broken heart
This entry was posted in Cinema. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s