Movies for the Desert Island (#3)

Half Nelson (2006)

2....

Καθώς ο αντίπαλος σε έχει μαγκώσει από πίσω, περνάει το χέρι του κάτω απ’ το δικό σου και σε ακινητοποιεί πιέζοντάς το σβέρκο σου, έτσι ώστε να μην μπορείς να αντιδράσεις με το ελεύθερο χέρι. Αυτή η λαβή στην επαγγελματική πάλη ονομάζεται half nelson. Αυτή έχει υιοθετήσει σαν στάση ζωής ο δάσκαλος ιστορίας Dan Dunn και έτσι πορεύεται, καθηλωμένος από αόρατους αντιπάλους. Ο Dunn βρίσκεται με τη μούρη στο έδαφος και είναι ανήμπορος να αντιδράσει στο βαρβάτο συλλογικό κεφαλοκλείδωμα που δέχεται από τις δικές του αμαρτίες -μαζί με αυτές του συλλογικού ασυνείδητου που τον περιβάλλει- και που τον κρατάνα μόνιμα ηττημένο. Το μάθημά του είναι η ιστορία μέσω της διαλεκτικής (dialectics) που πηγάζει από τη λέξη «διαλέγομαι», που σημαίνει αναπτύσσω συζήτηση με επιχειρήματα ώστε να φτάσω στην αλήθεια μέσω τις σύγκρουσης αντιθέτων απόψεων. Τα εμβόλιμα ιστορικά κλιπ έχουν στόχο τη φαντασία των μαθητών, αλλά μέσα από ένα παραμορφωμένο -από τα χημικά στον εγκέφαλό του- καλειδοσκόπιο, ο ήρωας θα δει αυτές τις αντικρουόμενες δυνάμεις της παγκόσμιας ιστορίας να εξισορροπούνται με τους καθημερινούς διχασμούς του, τα υπαρξιακά του διλλήματα και τις διφορούμενες ενοχές που βάζουν σε φθίνουσα τροχιά τις ισορροπίες του.1....Ο Dunn είδε το αδιέξοδο μέσα από τις ρωγμές των ιδεολογιών και διαπίστωσε ότι πίσω από τις μεγάλες ιδέες και τις παγκόσμιες “αλήθειες” χάσκει το κενό. Αυτή η σιωπηλή παραδοχή έγινε η αδιόρατη γκιλοτίνα του και του άδειασε από ζωή το (ακόμα) αθώο του βλέμμα. Η θεμελιώδης έλλειψη επικοινωνίας με το υπαρκτό περιβάλλον θα βρει τρόπο να παρεισφρήσει στο παρόν και θα ξεφουσκώσει την παραμύθα των εύκολων one night stand (με αμήχανα λογύδρια για την ανατροπή των υπαρκτών δυνάμεων από έναν άνθρωπο) θα καταστρέψει τα παυσίπονα των fuck buddies (όπως στην ερωτική επίθεση ανασφάλειας στη συνάδελφο) και θα απομυθοποιήσει το μαξιλαράκι της «χαμένης αγάπης» η οποία ειρωνικά καθάρισε από τα ντράγκς και γύρισε σελίδα. Τα σουβενίρ της αλλοτινής ζωής του θα είναι ο πύρινος λόγος του Malcom Χ, η ναζιστική προπαγάνδα του Hitler, η κοινωνική θεωρία του Marx και τα σκονισμένα βινύλια στα ράφια. Με το μάθημά του να γίνεται ολοένα και πιο χαοτικό, ο Dunn ζει ανάμεσα σε τασάκια που ξεχειλίζουν από γόπες και άπλυτα βδομάδων στον νεροχύτη αλλά χωρίς να έχει καταστρέψει το κοινωνικό του προφίλ, έχει μια αναβράζουσα οργή στο αίμα αλλά καθόλου θυμό για κανέναν, είναι πολύ μεγάλος για πρόζακ και πολύ νέoς για βάλιουμ, βρίσκεται σε χαοτική απόσταση αλλά στερείται απέχθειας προς τους γονείς του. Κάπου στο μεταίχμιο αυτών, ο Dunn θα αναπτύξει το «σκορσεζικό» σύνδρομο της ανάγκης να σώσει κάποιον που δεν το έχει ανάγκη.3

Όμως η φυσιολογική τάση της μικρής μαθήτριάς του είναι να στρατολογηθεί από τον τοπικό dealer που στέκει σαν ασπίδα και παραδόξως σαν “υγιής” πατρική φιγούρα. Η πνιγηρή συγκατάθεση της μονίμως απούσας single μητέρας της το επιβεβαιώνει. Η λευκή «θετική» δράση δεν είναι παρά κακόγουστο αστείο στους άγραφους οικογενειακούς νόμους στην καρδιά της “γειτονιάς”. Όσο αστεία είναι η ασυννενοησία του ήρωα με τους φιλελεύθερους δημοκρατικούς γονείς του, εκπρόσωπους μιας παντελώς αποτυχημένης γενιάς του 60 που είχε αποκαρδιωτική εξέλιξη. Εκεί που οι βραβευμένες «ανεξάρτητες» ταινίες (Descendants κ.α.) μιλάνε για την τιμή της παράδοσης και την ιεροσύνη της οικογενείας, το απεγνωσμένο βλέμμα απόστασης και ηττημένης συγκατάβασης του Gosling στη σκηνή στο δείπνο με τους γονείς του (σ.σ. εγώ σε κάθε οικογενειακό τραπέζι) γράφει τόμους ολόκληρους. O Ryan Gosling καταφέρνει με μια ήπια ερμηνεία και με μια σχεδόν θηλυκή ματιά να τρυπήσει την οθόνη (μακριά από την κλισέ μάτσο εικόνα του Drive και του Crazy Stupid Love, που ξεσήκωσε ορδές από ρουβίτσες με καλλιτεχνικό άλλοθι, που θέλουν να τον παντρευτούν και άλλα τέτοια χαζά). Σαν να προορίζονταν γι’αυτό το ερμηνευτικό tour de force, όπως ο Νίκολας Κέιτζ στο «Leaving Las Vegas» ή ο Ντέιβιντ Θιούλις στο «Naked». Χαρακτηριστικά σε μια σκηνή που εισέρχεται στην αυλή του dealer -νωρίτερα έχουμε δει ότι έχει ψοφήσει το κατοικίδιό του- παίρνει στα χέρια του ενστικτωδώς μια γάτα απ’το δρόμο και την κρατάει τρυφερά. Κίνηση «μεθόδου» εφάμιλλη αυτής του Brando στο On The Waterfront, που μαζεύει το γάντι της Eva Marie Saint και απολύτως φυσικά το φοράει στο χέρι του γιατί την ποθεί ερωτικά.

Δάσκαλος και μαθήτρια θα σφραγίσουν τους δεσμούς εμπιστοσύνης με την ανταλλαγή μυστικών. Από τη μια η εχεμύθεια για την απαγορευμένη εξάρτηση του Dunn και από την άλλη η ήπια παραδοχή της πραγματικότητας της Drey. Ένας δεσμός που θα εξαγνιστεί με τη μοιραία «καθαρτήρια» δόση σε ένα άθλιο crack motel, με την Drey σαν εξολοθρευτή άγγελο και τον Dunn σαν κοινωνό μιας ασύμμετρης μάχης με αόρατες δυνάμεις μέσα του. Στην ταινία οι έκρυθμες καταστάσεις δεν χρειάζονται εκρήξεις, ο φακός κρατάει ηθική αποστασιοποίηση χωρίς συναισθηματικές υποδείξεις και απουσιάζουν τα βεβιασμένα resolution. Η λύτρωση δεν έρχεται με κάποια συνειδητοποίηση αλλά με την ανταλλαγή δυο άνοστων αστείων, δυο κρύων ανεκδότων που προκαλούν ξαλαφρωτικό χαμόγελο. Γιατί αν η επόμενη μέρα δεν έρθει με υποσχέσεις, τουλάχιστον ας αποδεχτούμε το παρόν. Γιατί έχουμε δικαίωμα να γνωρίζουμε, να μην καταλαβαίνουμε και τελικά να απέχουμε. Με το Half Nelson, μερικοί μπορούμε να νιώθουμε οικεία, ακούγοντας τη βελόνα να γρατσουνάει τα αυλάκια της δικής μας προσωπικής ιστορίας.

Advertisements

About InfluencesOnly

a television version of a person with a broken heart
This entry was posted in Movies for the Desert Island. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s