The Art of Re-imagining

Όσοι επέμεναν να πιστεύουν ότι ο Ρίντλει Σκοτ έχει ένα ακόμα μέσα του ένα magnum opus να προσφέρει στη sci-fi μυθοπλασία μπορούν να πάρουν μια ανάσα ανακούφισης. Όσοι όμως προσδοκούν σε μια ανανεωτική εξερεύνηση της μυθολογίας του Alien, θα πρέπει να έχουν στο νου τους ότι η συγγένεια του Prometheus με το αριστούργημα του 1979 είναι μονάχα εξ αγχιστείας.

Ο Σκοτ (ευτυχώς) δεν είναι Λούκας και ο Προμηθέας δεν είναι το πέμπτο -ή το πρώτο- Alien. Το μεγαλειώδες σε διαστάσεις μυθολόγημα κλειστοφοβικού τρόμου της δεκαετίας του 70 αντανακλάται μόνο στην κοινή σημειολογία (το πλήρωμα του σκάφους, το εξελιγμένο ανθωποειδές, η “εταιρεία”) και ο Προμηθέας απαγκιστρώνεται από το μαρκετίστικο δέλεαρ της δύσμορφης, σιελογόνου απειλής. Το διακύβευμα εδώ δεν είναι οι μάταιες κραυγές στο διάστημα που δεν σε ακούει κανείς, ούτε ο τρόμος απέναντι στα όξινα υγρά του τέρατος, αλλά η ατέρμονη εξερεύνηση της προέλευσης του ανθρώπινου είδους. Μακριά από την απειλητική τερατογένεση που φούσκωσε με παραπανίσια δόξα το Alien, η επανεκκίνηση των ιδεών γίνεται μέσα από την εξερεύνηση για αρχαίους εξωγήινους πολιτισμούς και την ανάγκη για απαντήσεις σε κοσμογονικά ερωτήματα. Η -ύπουλης δυναμικής- κλιμάκωση της αφήγησης θα εγκλωβιστεί στα ουρλιαχτά των προπατόρων του homo sapiens, με μια διεύθυνση φωτογραφίας που μυρίζει θειάφι και με τα επιστημονικά ευρήματα να είναι εξωγήινες ωοθήκες και μεταλλαγμένα ερπετά που ψάχνουν ξενιστή. Εκεί όμως που το αυθεντικό Alien ξεκίνησε από μια αποστολή ρουτίνας και κέντησε διαφορετικές υφές του κινηματογραφικού τρόμου μέσω της ευφυούς ροπής της ιστορίας του, το σενάριο του Prometheus περικυκλώνεται εξαρχής από παχιά θεολογικά στρώματα και από μια «υπέρβαρη» μυθική αύρα “αιρετικού” στοχασμού.

Ευτυχώς όμως αντί μιας άσκησης φορμαλιστικού ύφους πνιγμένη στο χάος των εντυπώσεων, ο Ρίντλει Σκοτ εξημερώνει τις στιλιστικές του αγωνίες με ένα ανάγλυφο 3D, έτη φωτός (κυριολεκτικά) μακριά από τη φασαριόζικη παιδική χαρά των Avengers που φτιάχνονται θαρρείς μόνο για να τινάξουν την τιμή του ποπ κορν στα ύψη. Εδώ τα εφέ δημιουργούν κινηματογραφικούς συνειρμούς και δεν χολοσκάνε να σε στείλουν στη κονσόλα να παίξεις τη μάχη που μόλις είδες. Ουσιαστικά δεν υπάρχει καμία μάχη εδώ. Το μεταλλικό περίβλημα που στεγάζει τις συναισθηματικές επάλξεις των ηρώων δεν είναι τίγκα στα πυρομαχικά, αλλά δημιουργεί ένα ραφιναρισμένο δέος. Όμως είναι τελικά το αλάνθαστο κριτήριο του σκηνοθέτη (όπως πάντα) που και εδώ κάνει ψύχραιμες αλλαγές (μέχρι το τελευταίο αμήχανο εικοσάλεπτο) και που προσδίδει υψηλή αισθητική στην οργανική φύση του στόρι, προσπερνώντας αναίμακτα ορισμένους -ολίγον κούφιους- απροσπέλαστους γρίφους (επιρροή του Ντέιμον Λίντελοφ του Lost).

Από τα εναρκτήρια «Κιουμπρικικά» πλάνα περιπλάνησης σε αστρικά τοπία, μέχρι το ανεκτίμητα συγκινητικό δωράκι ανθολογίας στους σινεφίλ λίγο μετά το φινάλε, το κλασικίστικο ύφος λειτουργεί σαν αντίστιξη στο βιντεογκειμίστικο τρόπο κινηματογράφησης κάθε περιπέτειας υπερ-ηρώων και κάθε διασκευής επιτραπέζιου παιχνιδιού που έχουν κάνει τα τελευταία χρόνια αποικία τους τα multiplex.

Το Prometheus κοιτάει τον άνθρωπο του 21ου αιώνα σαν ένα αφελές και «ενοχλητικό» είδος ζωής που μονίμως υπερβαίνει εαυτόν και που ταράζει την ταγμένη στη συμμετρία κοσμική τάξη, αδιαφορώντας τόσο για τα μεγέθη, όσο και για το αν δύναται να χωνέψει τις εκκωφαντικές συμπαντικές απαντήσεις που κρύβονται στο βαθύ διάστημα.

Advertisements

About InfluencesOnly

a television version of a person with a broken heart
This entry was posted in Cinema. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s