Movies for the Desert Island (#2)

Carnival Of Souls (1962)

Mary Henry: It’s funny… the world is so different in the daylight. In the dark, your fantasies get so out of hand. But in the daylight everything falls back into place again.

Η κακιά η ώρα –που λέμε για τις αναίτιες τραγωδίες- φέρνει ένα τραγικό αυτοκινητιστικό ατύχημα. Μια στραβοτιμονιά πάνω σε μια γέφυρα αρκεί για να βρεθεί ένα αυτοκίνητο στα κρύα νερά ενός επιθετικού ποταμού. Η νέα και αθώα πρωταγωνίστρια είναι η μόνη από τις τρεις κοπέλες που ανασύρεται από τον τόπο του δυστυχήματος, προς έκπληξη όλων.

Αυτό το αλλόκοτα τρομακτικό θρίλερ στέκει σαν μια από τις πιο πρωτότυπες και απόκοσμες δημιουργίες του μεταπολεμικού κινηματογραφικού τρόμου. Σχεδόν ακατέργαστο στην υφολογία του, μοιάζει με σκουριασμένο γαλόνι στο πέτο του μακάβριου σινεμά. Σε κάθε στροφή του σεναρίου, ο σκηνοθέτης παίζει με το διφορούμενο και με την αμφιβολία μιας ολίγον απορρυθμισμένης γυναίκας, που εξακολουθεί να συναντά στο διάβα της μια απόκοσμη παρουσία. Με έναν περίεργο τρόπο, στα απειλητικά πλάνα που η ηρωίδα αντικρίζει έντρομη την γκροτέσκ αντρική φιγούρα που μοιάζει να είναι παντού, ο αντίκτυπος είναι ίδιος- σαν φτυάρι που βρίσκει σε τσιμεντόλιθο. Οι αγωνίες της, μαζί με τις δικές μας, σύρονται στο υπόβαθρο της στρωτής μα καθόλα δυσοίωνης ιστορίας. Όλα όσα αντικρύζει η συνεσταλμένη ηρωίδα μοιάζουν με ανάποδο αγκάθι στο δρόμο της για απαντήσεις. Όταν τον αντικρύζει δεν φοβόμαστε τόσο για την ίδια –άλλωστε δεν απειλείται άμεσα- αλλά παρασυρόμαστε σε μια σταδιακή βύθιση μας στις δικές μας εμμονές και φόβους, το μεγάλο επίτευγμα κάθε σπουδαίας ταινίας τρόμου. Αυτό που τη βασανίζει όμως δεν είναι η ταυτότητα του άγνωστου άντρα που την παρακολουθεί κατά πόδας, ούτε οι προθέσεις του – αλλά η προέλευσή του. Η αδιέξοδη αλλά «ήσυχη» καταδίωξη από τη βουβή γοτθική παρουσία δεν μοιάζει με την απειλή ενός παράφρονα, αλλά σαν την πανταχού παρουσία ενός φύλακα-δαίμονα (άγγελο δεν τον αποκαλείς με τίποτα). Η κάμερα φωτίζει και σκιάζει διαδοχικά μια ανήμπορη να αντιδράσει ηρωίδα η οποία είναι απόηχος της τραγωδίας και όχι προάγγελος.
Η ζωή της θα αλλάξει, θα μείνει σε μια πανσιόν και θα νιώσει την ανάγκη να παίζει το εκκλησιαστικό όργανο στην τοπική εκκλησία. Ίσως οι δοξαστικοί ύμνοι που έπαιζε μανιασμένα με τον ογκώδη εκκλησιαστικό ήχο, να ήταν κάλεσμα και ασπίδα μαζί για τον αλλόκοτο κυνηγό της. Στην αγαλλίαση των ήχων του θηριώδους  οργάνου, θα βρει το πεδίο να ξορκίσει τον καθόλου συνειδητό, αλλά ξέφρενα αναβλύζοντα τρόμο που κουβαλάει.

Η ταινία μας φοράει κολάρο τους αρχέγονους φόβους μας, αλλά με ένα τρόπο που μοιάζει με τελετουργικό στολισμό. Κοφτά απειλητικά πλάνα με εσωτερική ενέργεια που σε κάνουν να γδαρθείς από την ακανθώδη απειλή της «θνητής μνήμης», και που κοντράρει στις νόρμες της ηρωίδας και υποσκάπτει την κανονικότητα της ζωής της. Οι εφιάλτες-παραισθητικές ενοράσεις, την εξορίζουν από την θνητή φύση της και η συνειδητοποίηση της «νεκρώσιμης» απειλής είναι το πασπαρτού για να ξεκλειδώσει η δικής μας ένταση. Μπορεί ο πανούργος Μ. Νάιτ Σιάμαλαν να μην απολογήθηκε ποτέ για το δάνειο έμπνευσης με το οποίο έφτιαξε τον αισθαντικό τρόμο της Έκτης Αίσθησης, όμως ενώ η ταινία του βασίζονταν στην κλιμάκωση του γρίφου πριν το φινάλε-έκπληξη, το Carnival Of Souls δεν καπελώνεται ποτέ από την ανατροπή. Η ηρωίδα αναδύθηκε από τα αφιλόξενα ενός άλλου Αχέροντα και πελαγοδρομεί μαζί με τον μακάβριο διώκτη της- μαζί θα γυρίζουν σαν δερβίσηδες γύρω από τον ίδιο τους τον εαυτό και τους άυλους φόβους μας.

Ειρωνικά, το Λούνα Παρκ του (ελεγειακού) φινάλε είναι ένα διαστρεβλωμένο μόρφωμα του «κάτω κόσμου» με φόντο ένα χαρμόσυνο χώρο αναψυχής που μυρίζει αποσύνθεση. Οι απόκοσμες φιγούρες τρέχουν – σχεδόν παίζουν- σε ένα παρανοημένο πάντρεμα του βωβού σινεμά και του γράν γκινιόλ, σε μια ισοπεδωτική επικράτηση του «άλλου κόσμου». Καμία ελπίδα για τις καταραμένες ψυχές. Καμία ελπίδα και για την ηρωίδα που γίνεται άθελά της τραγικός κοινωνός των πιο ανείπωτων φόβων μας, αυτών που έχουμε πλέξει στη φαντασία μας στα σκοτάδια.

Advertisements

About InfluencesOnly

a television version of a person with a broken heart
This entry was posted in Movies for the Desert Island. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s