Teen Purgatory

Το Submarine δεν διαδραματίζεται εμφανώς σε μια συγκεκριμένη δεκαετία, πράγμα όχι τυχαίο αφού ο πρωταγωνιστής της είναι ένας έφηβος που δεν έχει καμία επαφή με την εποχή του. Πρόκειται για έναν αυθεντικό ονειροπόλο που ο ψυχισμός του πάλλεται ανάμεσα στα ερεθίσματα που λαμβάνει από την αθώα ματιά του στον κόσμο των ενηλίκων αλλά και τη νευρωτική τάση του για σκευωρίες ως μοναδική έξοδο κινδύνου από καταστάσεις που δεν κατανοεί. Είναι ένας έφηβος που ακροβατεί καθημερινά ανάμεσα στην αφέλειά του και στην κατακτημένη σοφία του μέσα από εφαρμοσμένη γνώση που βρίσκει στην κουλτούρα που απορροφά. Γι’ αυτό και ψάχνει κάθε μέρα να βρει στο λεξικό μια νέα λέξη που να περιγράφει τη διάθεσή του. Ο Oliver δεν έχει στο δωμάτιό του σε αφίσα τις pop μπάντες που υπήρχαν στα πόστερ των ηρώων του John Hughes, αλλά τη φωτογραφία του Woody Allen. Οι σκοτεινές και ταραχώδεις πτυχές της μοναχικής ενηλικίωσης και της αλλοτριωμένης καθημερινότητας των bullies στο σχολείο, εξοστρακίζονται σε φαντασιώσεις βουτηγμένες στο Γαλλικό new wave με ήρωα τον εαυτό του. Προσπαθεί με αγωνία να ανταπεξέλθει στον απορυθμισμένο ερωτικό κόσμο των γονιών του και ταυτόχρονα να κατανοήσει την έλξη του για τη Jordana, ένα σκληραγωγημένο και αινιγματικό κορίτσι, που με τη μπλαζέ συμπεριφορά της οριοθετεί ένα συναισθηματικό τερέν όπου ο Oliver θα πρέπει να περάσει από τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη των νευρώσεών του. Ενώ δεν υπάρχει κανένας ζωτικός λόγος, νιώθει την ανάγκη να τακτοποιήσει τα πρωτόγνωρα συναισθήματά του και το οικογενειακό αδιέξοδο με μια αλά Renoir κινηματογραφική αφήγηση της ίδιας του της ζωής. Αντί να επικοινωνήσει με τη Joanna θα της προτείνει να δει το The Passion of Joan of Arc και να διαβάσει το The Catcher in the Rye. Αντί να κατανοήσει τους γονείς του, το υπνοδωμάτιο τους θα μετατραπεί σε έναν ανεξάντλητο χώρο εξερεύνησης. Θα γίνει ο αόρατος επόπτης του καταθλιπτικού πατέρα του, της εγκλωβισμένης στον μεσοαστικό καθωσπρεπισμό μητέρας του και της αναπτυσσόμενης σχέσης της με έναν νάρκισσο self-help γκουρού και ενίοτε μυστικιστή νίντζα (!).

Ο Oliver είναι ο έκπτωτος ήρωας μιας αφηγηματικής εποποιίας που δεν είναι άλλη από τη μεγεθυμένη αντίληψή του για όσα παρατηρεί. Η ταινία που παίζει στο μυαλό του είναι η ίδια η ζωή του και ο ίδιος είναι ο πρωταγωνιστής της. Πριν δούμε ένα μοντάζ από τις ευτυχισμένες στιγμές του με τη Jordana λέει τη πανέξυπνη ατάκα : Ive already turned these moments into the Super-8 footage of memory“. Είναι ο ήρωας που ματαιοπονεί ανάμεσα στα φανταστικά σαγηνευτικά θηλυκά που ζουν στους στίχους ενός τραγουδιού κάποιου French Crooner που ακούει. Ο Oliver εύχεται να υπήρχε ένα κινηματογραφικό συνεργείο για να τον ακολουθεί σε κάθε του κίνηση. Κοιτάει κατευθείαν στη κάμερα σαν να βλέπει τον καθρέφτη του, σαν να «στήνει» τον κόσμο που επιλέγει να ζει για να μπορεί να τον αντιμετωπίσει καλύτερα. Η άμυνά του απέναντι στις δυνάμεις που δεν ελέγχει είναι το να αντιλαμβάνεται τον εαυτό του σαν το κέντρο του κόσμου κι εμείς είμαστε συνένοχοι στο “in progress” δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ. Ο πατέρας του, για να τον βοηθήσει να κατανοήσει τον έρωτα του χαρίζει μια κασέτα με ερωτικά τραγούδια – με μερικά τραγούδια χωρισμού στο τέλος (just in case). Έτσι και ο ίδιος έχει οραματιστεί ήδη το δακρύβρεχτο τέλος του και τον θρήνο που προκαλεί η απώλειά του στο σχολείο. Ο θάνατος μπορεί και να είναι στιλιστικό ζήτημα στα μάτια ενός έφηβου που παριστάνει μια νεανική εκδοχή του Alain Delon, πριν έρθουν όλα ανάποδα.

Το Submarine μπορεί να είναι απλά μια ιστορία ενηλικίωσης στην Ουαλία αλλά διαθέτει ασυνήθιστη χάρη και αυτή την αναλογική γοητεία στη σημειολογία της (κονσόλες, mixtapes, χειρόγραφα σημειώματα). Αυτό που προκύπτει μέσα από τον ντελικάτο διάλογο είναι περισσότερο ένα μεταμοντέρνο σινεφίλ δράμα ενηλικίωσης και λιγότερο μια κωμωδία που αποσκοπεί να προκαλέσει γέλιο. Χάρη σε μερικά σκηνοθετικά τρικ η ταινία διεισδύει στο υποσυνείδητο του χήρωα χωρίς να χάνει τη λογική της συνέχεια και βλέπουμε την αστεία πλευρά στις ενδόμυχες σκέψεις του και την απελπισία του αναξιόπιστου αφηγητή. Η στυλιζαρισμένη αυτοεικόνα του κάνει τα καθημερινά γεγονότα που βιώνει να μοιάζουν με ένα συνδυασμό του Quadrophenia και σύσσωμης της Γαλλικής nouvelle vague, οι νευρώσεις του “Annie Hall” συναντούν τα συμμετρικά κάδρα του Lindsey Anderson και ο Antoine Doinel (ο αιώνιος ήρωας του Truffaut) συναντά το “Knack Και Πώς Να Το Αποκτήσετε”. Ο Oliver είναι εξερευνητής πάνω σε ένα «υποβρύχιο» σε μια θάλασσα από παράδοξες συμπεριφορές και ασύμμετρες απειλές, έχοντας για εφόδιο μόνο την θεωρητική κατανόηση των πραγμάτων γύρω του μέσα από βιβλία, μουσική και ταινίες για οδηγό.

Τι μουσική θα ακούει: Θα άκουγε φανατικά οτιδήποτε έκανε ο Alex Turner των Arctic Monkeys αλλά χωρίς να τον πολυκαταλαβαίνει, αρκετό Miles Davis στα πιο fusion jazz, αλλά θα ένιωθε ανεξήγητη οικειότητα με τους δίσκους του Lucio Battisti και του Jaques Brel.

Για όσους νομίζουν ότι η εφηβεία που απεικονίζεται σε ταινίες τύπου Easy A, American Pie, Youth in Revolt, Adventureland και σε σωρούς από «νεανικές» σειρές με “σκιρτήματα στα θρανία” είναι… καθαρά επιστημονική φαντασία (αλλιώς τα θυμόμαστε τα πράγματα) και για όσους δεν θέλουμε να βλέπουμε χαρακτήρες που πέρασαν όλη την εφηβεία τους σε σχολές για μαθητευόμενους μάγους υπάρχουν και οι παρακάτω 5 κινηματογραφικοί χαρακτήρες που με τον Oliver του Submarine θα είχαν πολλά να πουν. Ή μπορεί και τίποτα απολύτως…

1) Ο Max από το Rushmore

Ο πρώτος πραγματικά αξέχαστος ήρωας που γέννησε η φαντασία Wes Anderson είναι ένα σπάνιο πλάσμα με συμπεριφορά διανοούμενου ενήλικα, με πηγαία δημιουργικότητα ενός ανήσυχου καλλιτέχνη και με πείσμα μικρού παιδιού. Το σχολείο Rushmore είναι ο κόσμος στον οποίο έχει αγκιστρώσει όλη του την ύπαρξη γιατί αρνείται να αντιμετωπίσει οτιδήποτε ακολουθεί την αποφοίτηση. Είναι το μέρος που φιλοξενεί τα μεγαλεπήβολα θεατρικά του και ένας μικρόκοσμος στον οποίο μπορεί να ζει και να αναπνέει μέσα από τα project του, τον έρωτά του για την καθηγήτρια Λατινικών και τον συναισθηματικό του αυτισμό που πασχίζει να πάρει μορφή. Δεν ξέρεις αν πρόκειται για weirdo ή για μια απροσάρμοστη ιδιοφυία, σε κάνει να εκτιμάς περισσότερο το δικό σου Rushmore… αν το έχεις βρει.

Τι μουσική θα ακούει: Οτιδήποτε συγκινούσε τους Mods στα 60’s ακόμα και αν δεν έχει ιδέα για την ύπαρξή τους. Κυρίως Yardbirds, Kings, Small Faces και Who και πολύ R&B της δεκαετίας του 50 και του 60.

2) Ο Donnie από το Donnie Darko

Αν και έχει όνομα που θυμίζει σούπερ ήρωα, ο Donnie είναι ένα ασυνήθιστο αλλά καθ’όλα κανονικό παιδί. Αν και προέρχεται από ένα φυσιολογικό περιβάλλον, οι ψυχολογικές του διαταραχές τον κάνουν να υπνοβατεί ξυπνώντας σε άγνωστα μέρη και να αναπτύσσει μια εμμονή με το ταξίδι στο χρόνο και τις μαύρες τρύπες. Ο Donnie υπακούει πιστά σε ένα φανταστικό κουνέλι που ονομάζεται Frank που τον προειδοποιεί για το τέλος του κόσμου, του δικού του κόσμου. Το παράλληλο σύμπαν μπλέκει με το παρόν κάνοντας παράλληλους κύκλους στο διηνεκές. Το πειραγμένο χρονοδιάγραμμα και ο σχολικός μικρόκοσμος που ζει ο Donnie αποτελούν το φόντο της τελευταίας νεορομαντικής ταινίας που γυρίστηκε ποτέ. Ένα υπερμοντέρνο αριστούργημα που έγραψε στη μνήμη μας εκφράσεις όπως «Cellar Door» και μια θεοσκότεινη αλλά εθιστική ιστορία “γήινου” sci-fi…

Τι μουσική θα ακούει: Βρετανικό new wave των 80’s. Κυρίως Tears For Fears και Echo & the Bunnymen. Θα είχε σίγουρα δίπλα στο κρεβάτι του το βινύλιο του Black Celebration αλλά και αρκετά πρώιμα electro pop άσματα.

3) Η Enid από το Ghost World

Η Enid είναι ένα δυσλειτουργικό κορίτσι που τα πάθη της είναι στο απόγειο και αντιμετωπίζει με κυνισμό τη πραγματικότητα. Όμως η συμπεριφορά της δεν έχει καταθλιπτικά στοιχεία και ο μηδενισμός της είναι pure attitude. Μαζί με τη φίλη της Becky, είναι δυο υπερήφανα απροσάρμοστες κοπέλες. Η σχέση της με τον Seymour, έναν συλλέκτη βινυλίων, θα εξελιχθεί από project περιέργειας και παρατήρησης σε κάτι πολύ βαθύτερο και σύνθετο. Έτσι ερωτεύεσαι σε αυτή την ηλικία, δεν εξιδανικεύεις αλλά νιώθεις έντονο δέσιμο. Σε στιγμές αμήχανες φέρεσαι αλλόκοτα και παρατηρείς τις λεπτομέρειες που κανείς άλλος δεν μπορεί. Δεν υπάρχει αρχή μέση και τέλος, παρά μόνο η αέναη ανάγκη για ενασχόληση. Η παρατήρηση της ταινίας στην εφηβική συμπεριφορά αμέσως μετά το τέλος του σχολείου και στον ναρκισσισμό που συγκρούεται με το συναισθηματικό αδιέξοδο είναι από τα πιο συγκλονιστικά πράγματα που έχουμε δει στο μοντέρνο σινεμά.

Τι μουσική ακούει: Από brit pop των 90’ς (θα είχε σχέση αγάπης/μίσους με τον Jarvis Cocker) και μπάντες τύπου Death Cab For Cutie και Of Montreal στις καλές μέρες, μέχρι οτιδήποτε no wave indie, ολίγη νότια soul αλλά και tropicalia -για να δείξει ότι έχει obscure γούστα- στις πιο εσωστρεφείς μέρες.

4) Ο Harold από το Harold and Maude

Ο Harold δεν έχει death wish. Απλά τον γοητεύει πολύ ο θάνατος, η σήψη, η καταστροφή και το τέλος των πραγμάτων. Ο Harold είναι ένας έφηβος που έχει το χόμπι να συχνάζει σε κηδείες αγνώστων. Τα νεκροταφεία είναι τα μέρη που νιώθει οικεία και όταν είναι σπίτι κάνει ανατριχιαστικές αναπαραστάσεις αυτοκτονίας. Το ενδιαφέρον του θα αναζωπυρωθεί όταν θα γνωρίσει την εκκεντρική 80χρονη Maude και μαζί της θα νιώσει τρυφερότητα και αγάπη. Το πιο παράδοξο love story που έγινε ποτέ είναι μια γοητευτική ωδή στην… ηλιόλουστη πλευρά της αυτοκαταστροφής και στους αναπάντεχους τρόπους που η συμπόνια και η κατανόηση εμφανίζονται στο δρόμο μας. Ο παραγνωρισμένος αλλά σπουδαίος κινηματογραφιστής των 70’s Hal Ashby βλέπει τη σχέση δυο ηρώων που κανείς άλλος δεν θα ήθελε να αγγίξει σαν ένα όμορφο αγριολούλουδο που φυτρώνει σε ένα νεκροταφείο.

Τι μουσική θα ακούει: Ακουστικές μπαλάντες του Cat Stevens κατά κύριο λόγο γιατί στην εποχή τους δεν είχαν εμφανιστεί οι Bauhaus. Λογικά το Pink Moon του Nick Drake θα ήταν το album της ζωής του.

5) Οι τέσσερις αδελφές Lisbon από το Virgin Suicides

Ακόμα και αν ο καθένας μας έχει τη δική του ερμηνεία για το τι πραγματικά συνέβη στις τέσσερις ξανθιές αδερφές της οικογένειας Lisbon, δεν μπορούμε παρά να μείνουμε συγκλονισμένοι από την αξιοπρέπεια που βίωσαν τη βύθισή τους στην κατάθλιψη και τη χάρη με την οποία έκαναν βουτιά στο κενό. Αντί να γίνουν οι εκκολαπτόμενες bimbos της γειτονιάς και να ξεσαλώσουν στο κολέγιο, οι σαγηνευτικές κοπέλες κράτησαν καλά κρυμμένα τα μυστικά τους και δεν άντεξαν τα βάρη που επωμίστηκαν μέσα από τους ρόλους που ήταν προορισμένες να παίξουν απέναντι στην οικογένεια, το σχολείο και τον περίγυρο. Τη λογοτεχνική τους αύρα φιλοτέχνησε με στωικότητα και σπάνια σκηνοθετική οικονομία η Sofia Coppola, φυτεύοντάς τες για πάντα στη μνήμη μας μέσα από σκόρπιες εικόνες, κρυφά βλέμματα, ψιθύρους και ανεπαίσθητες χειρονομίες.

Τι μουσική θα ακούγανε: Νομίζω πως θα είχαν λιώσει το album Moon Safari των Air και φαντάζομαι ότι θα λάτρευαν το Dummy των Portsihead.

Advertisements

About InfluencesOnly

a television version of a person with a broken heart
This entry was posted in Cinema. Bookmark the permalink.

One Response to Teen Purgatory

  1. Thomas says:

    Den tha evlepa pote auti tin paraxeni kai toso idiaiteri tainia an den eixa pesei sto arthro sou. Euxaristo gia tin upodixi.

    Thomas

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s