The Tree Of Life

Κοιτάζω με θαυμασμό το ιστορικό της τελευταίας δημιουργίας του Terrence Malick

Η γέννηση της ταινίας τοποθετείτε το καλοκαίρι του 1978. Ήταν η χρονιά που ο Malick είχε ολοκληρώσει τις δυο πρώτες ταινίες του : το road movie- ωδή στην ελευθερία- Badlands και το μαγικό επαρχιακό δράμα εποχής Days Of Heaven. Εκείνη τη χρονιά έγινε γνωστό ότι ξεκίνησε να γράφει ένα σενάριο με τον μυστηριώδη τίτλο Q. Κανείς δεν γνώριζε τίποτα για το περιεχόμενό του, όλοι όμως ένιωθαν πως ίσως να πρόκειται για το πιο φιλόδοξο και προσωπικό του έργο. O Malick κατέληξε να γράψει ένα σενάριο 250 σελίδων χωρίς πρωταγωνιστικούς ρόλους και χωρίς ξεκάθαρη ιστορία, που ξεκινούσε από τις προϊστορικές εποχές και επεκτείνονταν μέχρι και τον 1ο παγκόσμιο πόλεμο. Για τα επόμενα χρόνια θα αφοσιωθεί στο Q γράφοντας μισοτελειωμένες σκηνές, παραθέτοντας φιλοσοφικά αποσπάσματα και σκόρπιες σημειώσεις από τη Βίβλο. Μια βασική σκηνή περιείχε ένα Μινώταυρο που κοιμόταν στο νερό και ονειρεύονταν την εξέλιξη του σύμπαντος ενώ παρακολουθεί την εξέλιξη του κόσμου από την ύπαρξη νερού και μάζας μέχρι τους δεινόσαυρους και τον homo sapiens. Το σχέδιο εγκαταλείφθηκε από την Paramount καθώς είχε ξοδευτεί μια περιουσία για τη προετοιμασία και την εύρεση τοποθεσιών και το σενάριο άλλαζε κάθε μέρα. Ήταν η εποχή που οι παραξενιές του σκηνοθέτη έφτασαν στο απόγειο. Όταν το Q ήταν επίσημα νεκρό ο Malick είχε γίνει ήδη ένας ερημίτης, κανείς δεν γνώριζε που ζει και τι κάνει, δεν απαντούσε σε τηλέφωνα και δεν μιλούσε απ’ ευθείας με ανθρώπους. Μια μέρα ο εκκεντρικός σκηνοθέτης αποφάσισε να πάει στη Γαλλία και τα ίχνη του χάθηκαν. Η επιστροφή του στα εγκόσμια και στο σινεμά άρχισε να φαίνεται γύρω στο 1992 όπου ξεκίνησε να γράφει την τρίτη ταινία του The Thin Red Line που ήταν και ο μεγάλος του θρίαμβος. Μόλις ολοκλήρωσε και τη δική του ανάγνωση στον μύθο της Pocahontas με το The New World, ξεκίνησαν νέες φήμες που έδειχναν πως επιστρέφει στο φιλόδοξο σχέδιό του μετά από δεκαετίες με πιθανότερους πρωταγωνιστές τον Colin Farrell και τον Mel Gibson. Το 2007 οι Sean Penn και Heath Ledger τους αντικατέστησαν για να αναλάβει λίγο μετά ο Brad Pitt το ρόλο του εκλιπόντος Ledger. Το σενάριο πια έμοιαζε να είναι μακρινός απόγονος του πρώτου draft του Q της δεκαετίας του 70. Ο νέος τίτλος του ήταν Tree Of Life.

«Τι είμαστε για εσένα;»


Απορροφώ με δέος και το παραμικρό πλάνο που κινηματογραφεί ο Terrence Malick

Το σινεμά που κάνει ο Terrence Malick είναι μοναδικό και κορυφαίο. Το συνολικό έργο του είναι υπερβατικό, κάτι περισσότερο από πληθωρικό και φιλόδοξο σε ιδέες, όμως πάντα καταλήγει στη ραχοκοκαλιά της ουσίας της ανθρώπινης ύπαρξης. Δεν υπάρχει άλλος δημιουργός κινηματογραφικών εικόνων σήμερα που να είναι πρώτα φιλόσοφος, μετά καλλιτέχνης και έπειτα σκηνοθέτης. Ο ίδιος είναι βαθύτατα μορφωμένος. Έψαξε με πάθος και συγκέντρωσε εικόνες μετά από έρευνα που κράτησε πολλές δεκαετίες. Το Tree Of Life μοιάζει ήδη με καλλιτεχνική κληρονομιά για τον 21ο αιώνα, χωρίς υπερβολή. Σε υποβάλει με τη φωτογραφία του, σε υπνωτίζει με την υπαρξιακή του αναζήτηση, σε βάζει στο υπογάστριό του με την οικειότητα των εικόνων και σε καταπίνει με το αδιανόητο εκτόπισμα της θεολογικής και υπαρξιακής αναζήτησης που επιχειρεί.

«Οδήγησέ μας στο τέλος του χρόνου»


Μου γαμάει την ύπαρξη ο Terrence Malick

Δεν μπορώ να καταλάβω το λόγο που δεν μπορούσα να συγκρατήσω τα δάκρυα βλέποντας σκηνές της καθημερινότητας μιας μεσοαστικής οικογένειας σε μια μεσοδυτική πολιτεία της Αμερικής. Οι εικόνες του χωρίς να λένε απολύτως τίποτα σε μηνύματα και μπορούν και λένε τα πάντα. Όλα όσα δεν μπορούν να καταγράψουν τόμοι βιβλίων φιλοσόφων, ψυχολόγων και βίοι αγίων, μπορεί να πει ο Malick με την πιο απλή παρατήρηση γνώριμων καταστάσεων της ζωής κρατώντας μια steady cam που ελίσσεται σε διαδρόμους και δωμάτια, που καταγράφει κινήσεις, που πονάει μαζί με του ήρωες, που συμμετέχει και που βλέπει τη θεϊκή παρέμβαση παντού. Η ποίηση της εικόνας σε γονατίζει με το μεγαλείο και τη «χάρη» που τη διακατέχει. Οικειοποιούμαι τις σκόρπιες αναμνήσεις που εικονογραφεί ο σκηνοθέτης, συμμερίζομαι τα βαθειά τραύματα που κουβαλάνε οι ήρωες, έχω τις ίδιες ενοχές, διατυπώνω τα ίδια ερωτήματα. Το voice over μιλάει στη καρδιά μου. Γαμώτο μου είναι όλα τόσο οικεία… Ακροβατώ ανάμεσα στον αγνωστικό τρόπο ζωής μου και τη ζωτική ανάγκη για απαντήσεις. Αφήνω να διεισδύσει στο υποσυνείδητό μου η «χάρη» μιας αιθέριας μητέρας που δεν κρίνει ποτέ και φροντίζει πάντα.

«Αν δεν αγαπήσεις, η ζωή θα σε προσπεράσει»


Είναι μια ολότητα η ταινία του Terrence Malick

Κουβαλάω βιωματικά τον εσωτερικό της διάλογο, είμαι ευγνώμων στον δημιουργό των εικόνων που ένας άλλος δημιουργός – αυτός με το φακό- έχει την ευκαιρία να κινηματογραφεί. Με πλημμυρίζει η κατάνυξη, τα μικροσκοπικά και τα απέραντα θαύματα που εσωκλείονται στο κάδρο και λυγίζω όταν αναλογίζομαι τον τρόπο που ο σκηνοθέτης τιθασεύει το φως και κεντάει τη φωτογραφία. Η ταινία αναρωτιέται για τη «γένεση», παρατηρεί την εξέλιξη της ζωής στη Γη, στέκεται με δέος απέναντι στα κοσμικά μυστήρια, κοιτάζει το άγνωστο του σύμπαντος, κλέβει λίγο μαγεία από την άβυσσο των θαλασσών και την ορμητική λάβα της φύσης. Μετά κοιτάει τη «γέννηση», στέκεται στο κλάμα ενός μωρού, στη φροντίδα μιας στωικής μητέρας, στο ανέμελο παιχνίδι στη καρδιά της φιλόξενης φύσης. Οι εικόνες της έκρηξης ενός προϊστορικού ηφαιστείου και το μητρικό χάδι έχουν την ίδια δυναμική στην ταινία του Malick ο οποίος χτίζει αφαιρετικά ένα κομοτέχνημα. Ψάχνει μέσα στο μοντάζ να κάνει το πέρασμα από τη μια εικόνα στην άλλη για να χτίσει “τρίτες εικόνες” στο υποσυνείδητό μας. Σαν φιλόσοφος χτίζει το magnum opus του και μέσα από αυτό θέλει να αχνογραφήσει μια εξελισσόμενη μυθοπλαστική αντανάκλαση της μυσταγωγικής εξέλιξης της ζωής.

«Πότε σε εγκατέλειψα;»


Τρυπώνει κατευθείαν στη καρδιά μου ο στοχαστικός λόγος και ο λυρισμός του TerrenceMalick

Το Tree Of Life είναι μια ταινία που αδυνατεί να προσγειωθεί, ο σκοπός της είναι να αποκρυπτογραφήσει τα αρχέγονα μυστικά της ύπαρξης και τελικά να αφουγκραστεί τον ίδιο το Θεό. Η παραλληλία και η αλληλεπίδραση της ψυχολογικής βίας και των κοσμογονικών αλλαγών στη φύση και η κωδικοποίηση αρχαίων ερωτημάτων γίνεται με την απεικόνιση μιας ολόκληρης γκάμας από ψυχοοσυναισθηματικές αποχρώσεις και μια ποιητική ματιά σε έναν αστρικό καθρεύτη θαυμάτων της φύσης. Είναι μια δίωρη προσευχή για την αρχή και το τέλος της θνητότητας με προορισμό την «αποδοχή» και την πληρότητα. Ο δρόμος της «χάρης» και ο δρόμος της «φύσης». Η μητρική και η πατρική φιγούρα. Η παλιά και η καινή διαθήκη που εκπροσωπούνται με δυο γενιές. Από τη μιά η αυστηρότητα, οι κανόνες και ο φόβος της τιμωρίας της παλιάς που ο άνθρωπος είναι καταδικασμένος να καταπατήσει. Η πρόοδος μέσα από τη πειθαρχία της πατριαρχικής φιγούρας την οποία επιβάλει με αυταρχισμό. Από την άλλη βρίσκεται το τραύμα, η αμφισβήτηση και οι ενοχές της καινούριας και του κατ’ εικόνα κι ομοίωση απογόνου. Μια βουβή πραγματικότητα της σύγχρονης βιομηχανοποιημένης εποχής. Συνδετικός κρίκος είναι η χάρη μιας ενάρετης μητρικής φιγούρας που αγαπάει αδιαπραγμάτευτα. Όλοι οι κόσμοι θα συναντηθούν σε μια μετά-αποκαλυπτική πραγματικότητα με εικόνες ισάξιες μιας συμπαντικής προφητείας.

«Γιατί να είμαι καλός, ενώ εσύ δεν είσαι;»


Θέλω ένα κομμάτι από  τη λύτρωση των χαμένων ψυχών που συνθέτουν το όρμαμα του Terrence Mallick

Με τις οραματικές του εικόνες και τον συμπαγή φιλοσοφικό λόγο, το Tree Of Life στέκει υπεράνω κριτικής και ανάλυσης. Αγγίζει περιοχές του ψυχισμού που ξεφεύγουν από τη παρατήρηση του υπόλοιπου σινεμά. Είναι μια συμφωνία κλασσικής μουσικής, είναι ένα υπαρξιακό δοκίμιο που γράφτηκε από τη σύμπραξη φιλοσόφων των περασμένων αιώνων, ένα γλυπτό που διασώθηκε στους αιώνες, ένας πίνακας ζωγραφικής με τίτλο “cosmos”, μια κινηματογραφική ταινία που αγγίζει το απόλυτα ενάρετο. Θα ακουστούν αντιρρήσεις, θα υπάρξει αμηχανία, ακόμα και εχθρότητα. Δεν πειράζει τα ίδια είχαν συμβεί μετά τη πρεμιέρα του “2001 : A Space Odyssey”. Κάπου ανάμεσα στον υπαρξιακό διαλογισμό του Kubrick, την οραματική περιπλάνηση των ηρώων του Antonioni, τον λυρισμό που βρίσκει στο θρήνο ο Kieslowski, την θρησκευτική αναζήτηση του Bergman και την αφαιρετική σοφία του Nicolas Roeg, ο μεγάλος Mallick υπέγραψε μια ταινία «άλλου» μεγέθους. Μεγαλύτερη από τα βραβεία, από τους θεατές που θα προσελκύσει και σε άλλη στρατόσφαιρα σε σχέση με την corporate λογική του σύγχρονου σινεμά. Είναι ένα μεγαλύτερο έργο τέχνης που μπορεί να αποδεσμεύσει καταλυτικές παράλληλες όψεις ενός κόσμου μέσω των αιθήσεων. Ένα αμιγές φιλμ-δοκίμιο νωχελικών ρυθμών που κάνει στη τέχνη του σινεμά τη χάρη να στεγαστεί κάτω από την ομπρέλα της. Ένα αίνιγμα που επιλέγει να μεταφραστεί σε εικόνες και όχι σε λέξεις ή ήχους ή χρώματα σε καμβά. Είναι μια βαθύτερων διαστάσεων δημιουργία που φιλοδοξεί να συνταιριάσει το αδιαπραγμάτευτο φιλοσοφικό της όραμα με την απίστευτη καλλιτεχνική διεύθυνση, ώστε να μπορεί με ευκολία να διαρρηγνύει τα διπολικά αινίγματα που θέτει μέσα από μια οπερατική ιχνιλάτηση του περιβάλλοντος κόσμου.

«Μια μέρα θα πέσουμε κάτω, θα κλάψουμε και θα τα καταλάβουμε όλα»

Advertisements

About InfluencesOnly

a television version of a person with a broken heart
This entry was posted in Cinema. Bookmark the permalink.

9 Responses to The Tree Of Life

  1. Xaris says:

    Duo meres emeinan mono. Eutuxos erxetai toso noris.

  2. stelr says:

    Honest question: που το είδες;

  3. Γεια σου. Σε ειδικό Press screening

  4. stelr says:

    Αν ήταν στην Αθήνα, ήμουν και εγώ εκεί και πρέπει απλά να πω πως μετά τα μισά της ταινίας σχεδόν δε μπορούσα να παρακολουθήσω…

  5. struck_by_lightning says:

    EPATHA TI PLAKA MOU!

    EXO PATHEI ZIMIA ME TI TAINIA. (APANTA KANENA TILEFONO REEEE!)

    axeto alla ti kritikes einai autes pou grafoun?

  6. Χαίρομαι τόσο πολύ κάθε φορά που το ακούω αυτό.

    (μη το ψάχνεις, θέλουν πολλές κλωτσιές μερικοί)

  7. Dimitris Z. says:

    Αυριο θα το δω, νομιζω πως θα μου αρεσει το ιδιο μ εσενα. Παντως βλεπω ακαταπαυστα το τρειλερ που ανεβασες

  8. Dimitris Z. says:

    Α, ξέχασα, πολυ ωραιο κειμενο. Η τελευταια πρααγραφος μου αρεσει πολυ. Ρισπεκτ!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s