I mad as hell and I’m not going to take it any more!

Η αξία του Sidney Lumet δεν περιορίζεται στις δυο-τρεις κλασσικές ταινίες που μπαίνουν κατευθείαν σε όλες τις λίστες και τα αφιερώματα για το σινεμά των 70’s. Το έργο του είχε κάτι ιδιαίτερο που συναντάς σε ελάχιστους σκηνοθέτες, υπάρχουν κομμάτια στο έργο του Sidney Lumet που αν απομονωθούν φανερώνουν και από ένα διαφορετικό πρόσωπο ενός μεγάλου κινηματογραφιστή. Τα επί μέρους κομμάτια της συχνά άνισης και χαοτικής φιλμογραφίας του στέκουν με διαφορετικό μεταξύ τους βάρους σαν κινηματογραφική κληρονομιά. Θα ξεχωρίζει πάντα ως σκηνοθέτης σε διασκευές θεατρικών έργων. Η διασκευή του στο αυτοβιογραφικό θεατρικό του Ευγένιου Ο’Νήλ με τίτλο Long Day’s Journey into Night (1962) με την Ketherine Hepburn σε ένα αξέχαστο ρόλο μητριαρχικής φιγούρας σε ένα περιβάλλον οικογενειακής βαναυσότητας. Η διασκευή στο θεατρικό έργο A View from the Bridge (1961) του Arthur Miller οπού τα καταπιεσμένα ερωτικά ένστικτα των ηρώων συγκρούονται με την ηθική ακεραιότητα των χαρακτήρων. Ακόμα και στον “Γλάρο” (1968) του Chekhov, όπου η Simone Signoret ήταν εκπληκτική, έβαλε τη σφραγίδα του κινηματογραφικού λόγου σε ένα κλασσικό κείμενο. Ήταν ο καλύτερος σκηνοθέτης μετά τον Kazan, που μίλησε με αξιώσεις τη θεατρική γλώσσα του Tennessee Williams στο The Fugitive Kind (1960) και έδωσε ανανεωτική πνοή στην ορμητική δύναμη του Marlon Brando.

Το άλλο του πρόσωπο, που τον έκανε και πιο γνωστό, είναι αυτό των ιστοριών αστυνομικής διαφθοράς. Οι ήρωες του και οι ζωές τους βυθίζονται με σήψη του αστυνομικού τμήματος, σε μια βίαιη μεγαλούπολη με τον λόγο τιμής και την ακεραιότητα να θυσιάζονται  για λόγους επιβίωσης. Δεν είναι μόνο ο κλασικός Serpico (1973) με τον Al Pacino που έθεσε τις βάσεις για όλα τα αστυνομικά δράματα που ακολούθησαν αλλά ακόμα περισσότερο κατά τη γνώμη μου το Prince of the City (1981) που είναι και η προσωπική μου αγαπημένη του ταινία. Ακολούθησαν στην ίδια θεματική των βρώμικων και καθαρών μπάτσων τα Q&A (1989), A Stranger Among Us (1992) και Midnight Falls On Manhattan (1996) που αν και ενδιαφέρουσες ταινίες δεν φτάνουν την αρτιότητα του Prince of the City.

Ένα άλλο πρόσωπο βγαίνει μέσα από τις κλειστοφοβικές ταινίες ψυχολογικού πανικού. Αυτό είναι και το πεδίο που η ικανότητα του Lumet απογειώθηκε, όπως στη πρώτη ταινία του, το αριστουργηματικό 12 Angry Men που  το νεύρο στις ερμηνείες με τους δώδεκα χαρακτήρες που μιλάνε κλεισμένοι σε ένα δωμάτιο δεν μπορεί να ξεπεραστεί ακόμα και σήμερα. Δώδεκα ένορκοι αποχωρούν για να βγάλουν την απόφασή τους για μια τελειωμένη υπόθεση, μέχρι που ο φιλελεύθερος χαρακτήρας του Peter Fonda σπέρνει το σπόρο της αμφιβολίας. Θα ακολουθήσει ένα λεκτικός πόλεμος ανάμεσά τους, τόσο άρτια χορογραφημένος και τόσο διορατικά σκηνοθετημένος σε συνθήκες κλειστοφοβίας που θα εξελιχθεί ακόμα περισσότερο στο κατ’ εξοχήν αριστούργημα του Lumet, το Dog Day Afternoon. Μια ιστορία ληστείας που πάει στραβά μετατρέπεται σε αμοραλιστικό μανιφέστο για μια παρακμάζουσα ηθικά κοινωνία. Την ίδια ικανότητα να συστέλλει το χρόνο και περιγράφει τις παρενέργειες των πράξεων πανικού είχε δείξει και στο υποτιμημένο Fail Safe (1964), ένα μικρό Dr.Strangelove, στο οποίο η πυρηνική σύρραξη παίζεται σε λεπτομέρειες και εξαρτάται από ψυχωτικές συμπεριφορές ανθρώπων εξουσίας.

Από το 12 Angry Men στου 1957 μέχρι το κύκνειο άσμα του Before The Devil Knows You’re Dead του 2007, μέσα σε 50 χρόνια ο Lumet γύρισε δεκάδες ταινίες, από ασημαντότητες μέχρι αριστουργήματα όπως το Network (1976) που προφήτευε τη καταστροφική λαίλαπα των media. Ο Lumet ήταν πρώτα απ’ όλα ένας κλασσικός storyteller, ένας αφηγητής ιστοριών που είχε βασική ανάγκη να διηγηθεί ιστορίες. Χωρίς τον Lumet δεν θα υπήρχε ο Michael Mann. Ήταν ο πρώτος πραγματικός σκηνοθέτης της Νέας Υόρκης που γύριζε ταινίες ζωηρές, αρσενικές και διαχρονικές σε σκληρό αστικό περιβάλλον.

Advertisements

About InfluencesOnly

a television version of a person with a broken heart
This entry was posted in Cinema, Tribute. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s