Stagger Lee – Μια Ιστορία Βίας

“Staggerlee was, undoubtedly the badest nigger that ever lived. Staggerlee was so bad that the flies wouldn’t even fly around his head in the summertime, and snow wouldn’t fall on his house in the winter.”

Τον Δεκέμβρη του 1895, σε ένα κακόφημο saloon του Missouri, ο William Lyons πέφτει στο έδαφος νεκρός από τους πυροβολισμούς του Lee Shelton που μόλις είχε φτάσει στη πόλη. Ο αφρό-Αμερικάνος Lee Shelton ήταν γνωστός και με το ψευδώνυμο “Stag” Lee” (ή Stagolee, ή Stackalee, ή Stack O’ Lee κτλ). Υπάρχουν πολλές και διαφορετικές εκδοχές του συγκεκριμένου περιστατικού. Το πιθανότερο είναι πως είχε προηγηθεί έντονη αντιδικία μεταξύ τους όταν ο Shelton έχασε το καπέλο του στα ζάρια. Ο “Stagg” θεώρησε ότι αδικήθηκε και εκτέλεσε τον αντίπαλό του εν ψυχρώ, πριν μαζέψει το καπέλο του από το έδαφος και φύγει ανενόχλητος. Αυτή είναι μόνο μια από τις 5 παρόμοιες δολοφονίες που εκείνη τη μέρα συνέβησαν σε διάφορα κοντινά μέρη του St. Louis, αλλά χωρίς μάρτυρες.

O Stagger Lee γεννήθηκε το 1865, και απέκτησε τη φήμη του πιο μυστηριώδη μαύρου αντί-ήρωα και του πιο τραγουδισμένου κακοποιού της ιστορίας. Οι φήμες λένε πως είχε σημάδια στο πρόσωπό του από συμπλοκές. Άλλοι λένε πως ήταν γνώριμος pimp, άλλοι πως είχε πολιτικές αντιδικίες με τον Bill Lyons και ήταν προμελετημένο. Ο προοδευτικός λευκός δικηγόρος Nathaniel Dryden ανέλαβε την υπεράσπισή του στο δικαστήριο. Ήταν ο πρώτος δικηγόρος που είχε καταφέρει την καταδίκη λευκού για τον φόνο μαύρου πολίτη. Όμως η απόφαση θα είναι καταδικαστική. Λίγο πριν το τέλος της δίκης ο Dryden θα πεθάνει καθώς ήταν εθισμένος στα ναρκωτικά και το αλκοόλ. Ο Lee Shelton θα αποφυλακιστεί το 1909, αλλά το 1911 θα συλληφθεί ξανά για την δολοφονία κάποιου William Atkins σε μια συμπλοκή. Η ποινή θα είναι 25 χρόνια φυλάκισης, αλλά ο κυβερνήτης θα του δώσει «χάρη» μετά από πίεση των Δημοκρατικών. Η υπόθεση είχε προκαλέσει ενδιαφέρον και ήταν η εποχή που η μαύρη ψήφος είχε μεγάλη σημασία. Λίγο πριν προλάβει να αποφυλακιστεί ξανά, ο Lee Shelton θα βρεθεί με περίεργο τρόπο νεκρός στη φυλακή. Καμία αναφορά στο γεγονός δεν θα γίνει στις εφημερίδες της εποχής. Κάπου εκεί θα αρχίσει να τραγουδιέται στις γειτονιές και τα χωράφια, για πρώτη φορά το τραγούδι Stack-a-Lee που λίγο αργότερα θα εξελιχθεί σε The Ballad of Staggerlee.

Το τραγούδι θα εξαπλωθεί σε όλα τα μήκη και πλάτη του Νότου και οι στίχοι του θα αρχίσουν να τραγουδιούνται  «από μνήμης». Σε μερικές παραλλαγές του φαίνεται πως οι αρχές φοβούνται να κυνηγήσουν τον περιβόητο hustler και σε άλλες φαίνεται πως τον συλλάβανε και τον κρεμάσανε. Σε άλλες εκδοχές τον πιάνουν, αλλά ο δικαστής δεν τον καταδικάζει γιατί φοβάται πως μια μέρα θα δραπετεύσει και θα τον κυνηγήσει. Σε μερικά τραγούδια ο Stagger Lee πεθαίνει και ξαναγυρνάει στη ζωή γιατί είναι πολύ κακός για την κόλαση και ο διάβολος αναγκάζεται να τον στείλει πίσω. Πολλοί μικροκακοποιοί υιοθέτησαν το όνομά του, διατηρώντας φήμες πως επέζησε από τη φυλακή, για να σπείρουν το φόβο στον περίγυρό τους.

Υπάρχει κάτι περισσότερο από μια απλή ιστορία στον θρύλο του μαύρου bad-ass που κυκλοφορεί με το 45άρι ανά χείρας και δε σηκώνει πολλά-πολλά. Ο μοναχικός τύπος του αιματοβαμμένου περιστατικού απέκτησε από εκείνη τη μέρα του 1895 διαστάσεις μύθου μέσα από τα τραγούδια. Από επικίνδυνος κακοποιός, έγινε λαϊκός ήρωας επειδή διεκδίκησε το καπέλο του (που στα τραγούδια συμβολίζει την αξιοπρέπεια και τον ανδρισμό) και συμβόλιζε την αντίσταση κατά του «λευκού» καθεστώτος και των ρατσιστικών νόμων. Ήταν ο πρώτος μαύρος που στην εποχή του δημόσιου λιντσαρίσματος και των δούλων, με το attitude και μόνο τρόμαζε τους σερίφηδες, την Κου Κλαξ Κλαν και τα ρατσιστικά δικαστήρια.

Το 1924 ήταν η χρονιά που έγιναν οι πρώτες ηχογραφήσεις του τραγουδιού από jazz ορχήστρες και r’n’b τραγουδιστές, για να ακολουθήσουν εκατοντάδες ηχογραφήσεις αργότερα.

Όμως στις πρώτες εκδοχές των τραγουδιών ο Stagger Lee αναφέρεται σαν κακοποιός και όχι σαν ηρωική φιγούρα. Η μετάβασή του από κοινό εγκληματία σε σύμβολο αντίστασης έγινε μέσα από τα τραγούδια.

Stag Lee was a bully, he bullied all his life. Well he bulled to Chicago town with a ten cent pocket knife (Bully of the Town)

Το blues ήταν η μουσική γέννησε το rock ‘n’ roll αλλά το ίδιο δεν γεννήθηκε συμπτωματικά, αλλά από την ανάγκη έκφρασης της οργής και καταπίεσης των μαύρων. Η θλίψη των τραγουδιών αναφέρεται στην αίσθηση ανελευθερίας και καταπίεσης από τα λευκά αφεντικά και τους σκληρούς νόμους του Jim Crow. Στη πραγματικότητα το blues είναι η μουσική διαμαρτυρίας και καταπίεσης και αργότερα το rock πήρε τη σκυτάλη σαν τη μουσική της απελευθέρωσης.

Αρχικά το “Stagger Lee” του John Hurt ήταν η πρώτη σημαντική ηχογράφηση του τραγουδιού το 1928, γύρω από τη μυθολογία του κακοποιού και τα γεγονότα εκείνης της μέρας. Άνηκε στη παλιά σχολή του εργατικού blues, των παράνομων τραγουδιών και των δραματικών ιστοριών. Σε αυτό ο Stagger Lee απεικονίζεται σαν κοινός κακοποιός και πολύ «κακός» που για ένα φτηνό καπέλο δεν λυπάται τον Billy Lyon και τον σκοτώνει για να τον κρεμάσουν αργότερα για τον φόνο.

Billy Lyon told Stack O’ Lee, “Please don’t take my life, I got two little babies, and a darlin’ lovin’ wife”
“What I care about you little babies, your darlin’ lovin’ wife? You done stole my Stetson hat, I’m bound to take your life”

That bad man, cruel Stack O’ Lee…with the forty-four

Stack O’ Lee killed Billy de Lyon about a five-dollar Stetson hat, at twelve o’clock they killed him, they’s all glad to see him die. That bad man, oh, cruel Stack O’ Lee

Το δεύτερο σημαντικό τραγούδι, που είναι παράλληλα η άλλη πλευρά του νομίσματος, είναι αυτό του Lloyd Price του 1958 και έχει μεγάλη σπουδαιότητα γιατί είναι το πρώτο τραγούδι που συνδυάζει τα rhythm and blues με την ελευθερία λόγου και την οργή του rock n roll. Εδώ δεν έχουμε ένα βίαιο περιστατικό από ρεμάλια αλλά μια ιστορία δικαιοσύνης του δρόμου και old school αυτοδικίας. Η εν ψυχρώ δολοφονία του William Lyons από τον Stagger Lee για λόγους τιμής, μεταφράζεται σε αντίσταση στην αδικία.

It was Stagger Lee and Billy, two men who gambled late. Stagger Lee threw seven Billy, swore that he threw eight

Stagger Lee told Billy, I can’t let you go with that You have won all my money And my brand new Stetson hat

Stagger Lee went home and he got his forty-four.

Εδώ όχι μόνο ο ήρωας δεν τιμωρείται αλλά στο ρεφρέν, αλλά ο Lloyd ακούγεται να λέει με τρομερό ενθουσιασμό «Go Stagger Lee» και έτσι κατηγορήθηκε πως επικροτεί τη βία. Όταν αργότερα λευκοί τραγουδιστές όπως ο Paul Anka ή ο Tom Jones, διασκεύαζαν το τραγούδι, έλεγαν Whoa Stagger Lee αντι για Go, γιατί δεν ένιωθαν άνετα να εμψυχώνουν το φονιά.

Από τα χρόνια της βαμβακοφυτείας και του δουλεμπορίου, μέχρι την εποχή των Μαύρων Πανθήρων και του Malcom X, οι πολιτικοί ακτιβιστές χαρακτηρίζονταν σαν «Stagger Lee figures». To Stagger Lee του LIoyd ήταν για την εποχή του, περίπου ότι ήταν το Cop Killer του Ice-T ή το Fuck the Police των N.W.A. μερικές δεκαετίες αργότερα.

Μέχρι σήμερα έχουν καταμετρηθεί πάνω από 400(!) ηχογραφήσεις σε πολλά είδη μουσικής. Από το blues, το rock ‘n’ roll, την country, το ska, τη folk και μέχρι το punk, το heavy metal και το rap. Πιστές ή ελεύθερες διασκευές από ονόματα όπως Isley Brothers, Pat Boone, James Brown, Fats Domino, Wilson Pickett, Pete Seeger και άλλους, που μιλούν για αληθινά ή φανταστικά κατορθώματα.

Η ιστορία ενέπνευσε και πολλά ποιήματα, ένα musical, βιβλία, διηγήματα και ένα κόμικ βιβλίο.

Η γοητεία του παρανόμου, ο αμφιλεγόμενος μύθος που πέρασε προφορικά από γενιά σε γενιά, το revolver, το μυστήριο γύρω από τον θάνατο, οι σφαίρες στα bar και η επιρροή στο rock είναι τα στοιχεία που κάνουν την ιστορία του Stagger Lee την πιο γοητευτική που βγήκε ποτέ από την αμερικάνικη ιστορία της βίας.

Αξίζει να σημειωθεί πως αυτή η ηχογράφηση των Long Cleeve Reed & Little Harvey Hull με τον τίτλο “Original Stack O’Lee Blues” είναι ο πέμπτος κατά σειρά πολυτιμότερος σε χρηματική αξία δίσκων όλων των εποχών. Υπάρχει μόνο μια κόπια του δίσκου σε όλο τον κόσμο. Ο ιδιοκτήτης του είναι ο συλλέκτης Joe Bussard, ο οποίος έχει δεχτεί προσφορές μέχρι και 30.000 δολάρια αλλά πάντα τις απορρίπτει λέγοντας ότι δεν θα τον πουλήσει ποτέ.

 

Αυτή είναι μια συλλογή με τα 13 σημαντικότερα τραγούδια από τα εκατοντάδες που έχουν κυκλοφορήσει εδώ και 80 χρόνια. Από μερικά από τα πιο σημαντικά ονόματα που τραγούδησαν το μύθο του διαβόητου κακοποιού.

Μπορείτε να τα κατεβάσετε όλα μαζί πατώντας ΕΔΩ.

1) Ο Hurt στη δεκαετία του 60 δήλωσε πως υπήρχαν κι’ άλλοι στίχοι που τραγουδούσε αλλά δεν μπόρεσε να τους ηχογραφήσει γιατί δεν ήταν για τα αυτιά του «κοινού» το 1928. Μέρος τους ήταν και η ιστορία μιας ληστείας του Stagger Lee με τον Jesse James.

2) Ο Lloyd Price το έβαλε σαν b-side στο τραγούδι “You Need Love” και το τραγούδι γνώρισε τεράστια επιτυχία φτάνοντας στο Νο.1 και πουλώντας 200.000 δίσκους τη μέρα. Ήταν το πρώτο τραγούδι που θεωρήθηκε πολύ βίαιο για το ραδιόφωνο και λογοκρίθηκε.

3) Μελωδική και πολύ fun διασκευή στο γνωστό στυλ του Dr. John, από τα τέλη των 70’s. Το πιάνο στην ενορχήστρωση είναι απόλαυση. Από το album Dr. John’s Gumbo του 1972.

4) Η αθυρόστομη εκδοχή του Nick Cave μπορεί να έκανε ακόμα και τον ίδιο τον Stagger Lee να κοκκινίσει από ντροπή. Αν και τοποθετεί τη δράση στο 32’, συστήνει τον ήρωα σαν bad motherfucker. Ο Lee θα αιματοκυλίσει το μαγαζί. Πρώτα έριξε τέσσερις σφαίρες στον barman που του αντιμίλησε. Μετά θα αντιμετωπίσει χωρίς ιδιαίτερη αιτία (εκτός από την πόρνη Nellie Brown) τον Billy και θα αδειάσει το 45άρι πάνω του.

5) Ο Bob Dylan ανατρέχει στην εκδοχή του Frank Hutchison. Το “Stack A Lee” εμφανίζεται στο album του World Gone Wrong του 1993. Ο Dylan γράφει στις σημειώσεις του cd : Τruth is shadowy. In the pre-postindustrial age, victims of violence were allowed (in fact it was their duty) to be judges over their offenders — parents were punished for their children’s crimes (we’ve come a long way since then) the song says that a man’s hat is his crown.

6) Ο Beck επιχειρεί μια πιστή διασκευή στον John Hurt που θεωρεί μια από τις μεγάλες επιρροές του. Το τραγούδι του Devil’s Haircut επηρεάστηκε επίσης από την ιστορία του Stagger Lee.

7) Οι Grateful Dead έχουν γράψει μια από τις καλύτερες διασκευές του τραγουδιού στο album Shakedown Street, στο οποίο η γυναίκα του Billy, η Delia, αφού δεν βρίσκει βοήθεια από τις αρχές θα πάρει μόνη της την εκδίκησή της.

8 ) Οι Huey Lewis and the News συμπεριέλαβαν το “Stagger Lee” στο album τους Four Chords and Several Years Ago με κλασικές rhythm and blues διασκευές.  Αντί για “Go Stagger Lee” τραγουδούν”Whoa Stagger Lee“.

9) Οι Black Keys το 2004, συνεχίζοντας το φλερτ με το blues, διάλεξαν να πουν το στόρι με έναν αφηρημένο τρόπο και το ονόμασαν Stack Shot Billy.

10) Οι Clash στο απόγειό τους, με το album London Calling του 1979, διασκευάζουν το Wrong ‘Em Boyo των Τζαμαϊκανών Rulers όπου ο Stagger Lee είναι ο ήρωας και ο Billy ο κακός.

11) Η Tina Turner ήξερε το Honky Tonk blues και ήξερε καλά να λέει μια ιστορία. Από τη χρυσή εποχή μιας βασίλισσας της soul.

12) Αρκετά ηλεκτρονική, σχεδόν disco, είναι η διασκευή του Neil Diamond που δεν ακούγεται καθόλου ξεπερασμένη. Από το September Norm του 1979.

13) O Woody Guthrie παίρνει τους στίχους  At 12 oclock they killed him, they was all glad to see him die, that bad man, Oh cruel Stack O’Lee” και τραγουδάει : 12 o’clock we killed him, we was all glad to see him die, he was a bad man, That mean old Stackolee. Πάντα υπήρχε αυτή η διαφοροποίηση μεταξύ λευκών και μαύρων τραγουδιστών.

Advertisements

About InfluencesOnly

a television version of a person with a broken heart
This entry was posted in Article, Music. Bookmark the permalink.

2 Responses to Stagger Lee – Μια Ιστορία Βίας

  1. struck_by_lightning says:

    Thimithika ekeini ti foveri tainia The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford. Me evales sto mood na to xanado.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s