The Best Movies of 2010

Ήταν μια από τις χειρότερες χρονιές για τον κινηματογράφο εδώ και μια δεκαετία τουλάχιστον. Από την άλλη, μπορεί να ήταν απλά η ηρεμία πριν από την καταιγίδα του 2011, που αναμένεται βροχή από αναμενόμενες ταινίες από πολλούς μεγάλους σκηνοθέτες. Μετά τα μεγαλύτερα flops, έφτασε η ώρα για τις καλύτερες ταινίες του 2010. Θα έκανα top 20, αλλά είκοσι ήταν όλες κι όλες οι καλές, οπότε για να έχει ενδιαφέρον η επιλογή, ξεχώρισα τις μισές.

 

 

 

1) The Social Network

Σκηνοθεσία : David Fincher


 

Δυο ώρες υποδειγματικής κινηματογραφικής γραφής. Σκηνοθετική βιτουοζιτέ που βγάζει μάτια, και βελούδινο αφηγηματικό μοντάζ που τρέχει με ισοπεδωτικούς ρυθμούς. Ο Fincher αφήνει (προσωρινά μόνο) τα βουτηγμένα στο σκοτάδι θρίλερ με serial killers, και επιχειρεί το ψυχογράφημα της σύγχρονης ψηφιακής γενιάς και της κοινωνικοποίησής της μέσα από τα pc. Οι slackers των 90’s παραδίδουν τη σκυτάλη στα computer nerds των 00’s, και το online socializing είναι η νέα μεγάλη ιδέα μιας ολόκληρης γενιάς. Λίγο πριν τους καταπιεί το τερατούργημα που δημιούργησαν. Τις ωμές γροθιές του Fight Club αντικαθιστούν τα λεκτικά πυρά. Το υπαρξιακό δώρο θανάτου του John Doe στους «αμαρτωλούς» θνητούς αντικαθιστά το ύστατο κωλοδάχτυλο των απομονωμένων πιτσιρικάδων στις παλιότερες γενιές των καρεκλοκενταύρων των πολυεθνικών, το οποίο καταλήγει ειρωνικά να γίνει το πιο ειρωνικό αστείο σε βάρος τους. “I’m the CEO, bitch”. Ο Fincher παραμένει μόνος του σαν sab-auteur του Χόλυγουντ και ακόμα κινηματογραφεί τους ίδιους δαίμονες που κουβαλάει. Οι «καταξιωμένοι» σκηνοθέτες του Χόλυγουντ πρέπει να βαράνε «προσοχές» μπροστά του. Relationship Status : Ταινία της Χρονιάς

 

 

2) Black Swan

Σκηνοθεσία : Darren Aronofsky


Η αθώα και άβγαλτη μπαλαρίνα θέλει να αγγίξει την τελειότητα στην ερμηνεία της στη «Λίμνη των Κύκνων». Έχει να αντιμετωπίσει την ελεύθερη και ποθητή αντίζηλό της – η οποία είναι όλα όσα η ίδια δεν θα γίνει ποτέ, την αυταρχική μητέρα της με τα προδομένα όνειρα, τον απαιτητικό σκηνοθέτη, τη σκιά της πρώην βασίλισσας των κύκνων και … γενικά τον κόσμο ολόκληρο. Στη πραγματικότητα έχει να αντιμετωπίσει τον εαυτό της και την εφιαλτική κατάδυση στις φαντασιώσεις της. Η εγκεφαλική τερατογένεση που βιώνει δημιουργεί σωματικές παραμορφώσεις και φθορές. Ο Aronofsky απογειώνει τον παραισθησιογόνο μύθο του και μέσα από τα καμαρίνια του μπαλέτου γεννά μια ιστορία αλληγορικών διαστάσεων και βιο-χημικής απειλής. Χορογραφεί με Τσαϊκόφσκι τη διφορούμενη κατάσταση του μυαλού (ερμηνεία ζωής για την Portman) και τη διαταραγμένη σεξουαλική αφύπνιση μέσα στον εφιάλτη. Τολμηρό σινεμά, σύγχρονο, και επιθετικό στις αισθήσεις. Σαν πάζλ από την ανάποδη, σαν θραύσματα ενός σπασμένου καθρέφτη που απεικόνιζε τη μαύρη πλευρά του νου, τον μαύρο κύκνο…

 

 

3) Inception

Σκηνοθεσία : Christopher Nolan


Τα καλοκαιρινά blockbuster μας έχουν συνηθίσει σε αηδίες γρήγορης κατανάλωσης που αντιμετωπίζουν το κοινό σαν άτομα με χαμηλή νοημοσύνη. Ο Nolan βάζει τα πράγματα στη θέση τους και σκηνοθετεί το Blade Runner της γενιάς του. Μια επικών διαστάσεων ταινία αντικατασκοπείας που διαδραματίζεται στο ανεξερεύνητο υποσυνείδητο και στον κόσμο των ελεγχόμενων ονείρων. Ο ονειρόκοσμος είναι η κλειδαρότρυπα για την αποκρυπτογράφηση του υποσυνειδήτου και για την εμφύτευση πρωτότυπων ιδεών μέσα από την αναπαράσταση της υπαρκτής πραγματικότητας, με μοναδική άμυνα τη μνήμη για τον εξοστρακισμό στη λήθη και το θάνατο μόνη διέξοδο για την επαναφορά στο συνειδητό. Heavy shit… Όμως λειτουργεί άψογα χάρη στη μαεστρία του Nolan που όσο μεγαλύτερη είναι η κλίμακα που σκηνοθετεί, όσο πιο μεγαλόπνοο είναι το όραμα και όσο πιο δαιδαλώδες είναι το σενάριο…τόσο πια άνετα νιώθει! Με ψηλά το δείκτη του entertainment value, μπορεί και παίζει στα δάχτυλα το παράλληλο μοντάζ και μπορεί να συμπυκνώνει και να διαστέλλει το χρόνο σε παράλληλες σκηνές δράσης. Ο εμπορικός θρίαμβος τον δικαίωσε.

 

 

 

4) Another Year

Σκηνοθεσία : Mike Leigh


Ένα ηλικιωμένο ζευγάρι πλαισιώνεται από λίγους οικογενειακούς φίλους και το γιό τους γύρω από ένα τραπέζι. Τέσσερις εποχές και τέσσερις ήσυχες συναντήσεις στο σπίτι τους, σε φυσικό χώρο, με υπαρξιακή ένταση και εκκωφαντικές σιωπές…  Αυτό που προκύπτει μέσα από τη διεισδυτική ματιά του Mike Leigh στην ανθρώπινη συμπεριφορά είναι πέρα από κάθε προσδοκία. Ο Leigh «κεντάει» σκηνοθετώντας λοξά βλέμματα, πνιγμένους λυγμούς, κρυφές ματιές, μυστικά και ψέματα. Οι καλύτερες συλλογικές ερμηνείες που είδαμε στο σινεμά φέτος. Ηθοποιοί που δεν φαίνεται να ερμηνεύουν αλλά να συμπεριφέρονται. Δουλειά υψηλής ποιότητας στην υποκριτική. Χωρίς εξάρσεις, περιττά λόγια και μεγάλες αποκαλύψεις, με υπόκωφη ένταση που φέρνει δάκρυα στα μάτια. Χωρίς ηθικές διδαχές και ανθρωπιστικά μηνύματα περί ζωής που το Χόλυγουντ νομίζει πως κάθε ταινία ντε και καλά πρέπει να κουβαλάει. Ένα γλυκόπικρο κινηματογραφικό ποίημα που διαπερνάει όλο το φάσμα των ανθρώπινων συναισθημάτων και κρύβει μικρά καθημερινά δράματα. Με ευτυχισμένο τέλος η μη. Σημείωση:Ποτέ ο γάμος δεν έμοιαζε πιο όμορφος επί της οθόνης.

5) Winter’s Bone

Σκηνοθεσία : Debra Granik


Φιλί ζωής στο ανεξάρτητο Αμερικάνικο σινεμά. Το Winter’s Bone είναι μια από τις σημαντικότερες ανεξάρτητες ταινίες όχι μόνο του 2010 αλλά και της τελευταίας δεκαετίας. Η απάντηση στο Alice In Wonderland. Η αναγκαστική προσπάθεια ενός 17χρονου κοριτσιού να τα βάλει με όλους τους διεφθαρμένους rednecks, ώστε να βρει το νήμα του μυστηρίου της εξαφάνισης του πατέρα της και να προστατέψει τα δυο μικρά της αδέλφια, κόστισε το 1% του προϋπολογισμού της Αλίκης και δεν διαδραματίζεται στο μικρό σπίτι στο λιβάδι. Η ταινία είναι πανέμορφη σκηνοθετικά και δεν γίνεται επιτηδευμένα σκοτεινή και δραματική για να προκαλέσει εντυπώσεις. Ο φακός παρατηρεί, και αφήνει την ελλειπτική πλοκή να εξελιχθεί και στο μυαλό του θεατή. Η μικρή Jennifer Lawrence μας παρασύρει στη σκοτεινή και διεφθαρμένη πλευρά της Americana. Αυτή που σπάνια συναντά κανείς στη θεματολογία των country τραγουδιών. Τα ειδικά εφέ της ταινίας είναι τα πραγματικά σπίτια, τα bar και οι ένοχες σιωπές των κατοίκων του Μισούρι, όπου ξετυλίγεται το πυκνό μυστήριο μιας ανεξερεύνητης δολοφονίας. Μικρό ανεξάρτητο αριστούργημα με τεράστιο συναισθηματικό εκτόπισμα.

 

6) The Kings Speech

Σκηνοθεσία : Tom Hooper


 

Είναι πολύ σπουδαίο που ο Colin Firth αμέσως μετά το εξαιρετικό Single Man έκανε το King’s Speech. Δυο ρόλοι στη σειρά που εκτοξεύουν τη καριέρα του και τον πήχη για το τι εννοούμε καλή κινηματογραφική ερμηνεία, όχι μόνο για τη φετινή χρονιά. Το σενάριο είναι σχεδόν αδιάφορο από άποψη θεματολογίας – αφορά το αν ο βασιλιάς Γεώργιος ο 6ος, με τη βοήθεια του θεραπευτή του θα ξεπεράσει το πρόβλημα τραυλισμού που αντιμετωπίζει και θα εκφωνήσει τον «λόγο» στους συμπατριώτες του. Αλήθεια μας ενδιαφέρει; Θα μπορούσε να είναι μια καλή βρετανική τηλεταινία με τη σφραγίδα του ΒΒC. Είναι οι εξαιρετικές ερμηνείες που απογειώνουν την ταινία και μας κάνουν τελικά να μας ενδιαφέρει. Μας κάνουν να κρατάμε την ανάσα μας στην τελική σκηνή εκφώνησης. Στις σκηνές που ο Geoffrey Rush είναι μόνος με τον Colin Firth στο γραφείο του, έχουμε μια αποθέωση της υποκριτικής. Η ποιότητα της χημεία τους και το βάθος της σύγκρουσης των χαρακτήρων είναι μοναδικά. Ταινία ακαδημαϊκή με όλες τις ανάλογες συμβάσεις, αλλά με ισχυρό συναισθηματικό πυρήνα. Ύμνος στη φιλία και στην υπέρβαση των ανθρώπινων δυνάμεων για τις απαιτήσεις των αξιωμάτων της εξουσίας. Την εικονική εξουσία της βασιλείας που χειραγωγεί τα πλήθη μέσα από την ανάγκη τους για πρόσωπα επιρροής και ψυχικού σθένους, για την αναπτέρωση του ηθικού τους. Θα είναι σκανδαλώδες αν ο Firth χάσει το Όσκαρ αντρικής ερμηνείας.

 

 

7) Exit through the Gift Shop

Σκηνοθεσία : Bansky


 

Είναι το graffiti ο νόμιμος κληρονόμος των εικαστικών τεχνών ή μήπως είναι ένα ακόμα πανωφόρι της παραδοσιακής ζωγραφικής;  Είναι ο πρωταγωνιστής Thierry Guetta ένας guerilla απόγονος του Andy Warhol; Το Exit through the Gift Shop είναι ένα πανούργο ντοκιμαντέρ που ανασύρει απείρως περισσότερα ερωτήματα απ’ όσα αρχικά φαίνεται. Το ντοκιμαντέρ για τους διασημότερους graffiti artists, γίνεται το making of της ταινίας που δεν έγινε ποτέ για την τέχνη του δρόμου και τελικά η κάμερα στρέφεται στο δημιουργό της που από ιχνηλάτης των αόρατων street artists γίνεται η προσωποποίηση της καλλιτεχνικής ιδιοφυίας και του απατεώνα της τέχνης σε ένα! Στοχασμός πάνω στη δημιουργία, κατακερματισμός της μαζικής αντίληψης του τι εκλαμβάνουμε σαν τέχνη, του τι είναι ανεκτίμητο, τι είναι ψεύτικο, το που ακριβώς στέκονται οι κουβαρντάδες συλλέκτες ακριβής τέχνης, που οι κριτικοί και που τα fashion victims που συνωστίζονται στις εκθέσεις. Η ιδιοφυία του street artist με το ψευδώνυμο Bansky είναι ο κινητήριος μοχλός για μια διασκεδαστικό ξεμπρόστιασμα της φύσης του «καλλιτέχνη».

 

 

8 ) The Kids Are All Right

Σκηνοθεσία : Lisa Cholodenko


Η Lisa Cholodenko (Laurel Canyon) με το ταλέντο της και με τη στωικότητα που χειρίζεται το υλικό της, καταφέρνει και μετατρέπει μια ανώδυνη ιστορία διάσπασης μιας ασυνήθιστης οικογένειας, στη πιο feel good δραματική κομεντί της χρονιάς. Ναι, περί κομεντί πρόκειται, απλώς μας έρχεται η Τζούλια Ρόμπερτς στο μυαλό σε κάθε άκουσμα της αμαρτωλής λέξης. Η ταινία “The Kids Are Allright πραγματεύεται σύνθετες οικογενειακές καταστάσεις έχοντας στο προσκήνιο δυο ομοφυλόφιλες γυναίκες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες με τα δυο παιδιά τους όταν ο φυσικός τους πατέρας έρχεται στο προσκήνιο για πρώτη φορά από τότε που δώρισε το σπέρμα του στο ζευγάρι για να τεκνοποιήσει. Το αβίαστο χιούμορ που υποβόσκει μέσα στα σύνθετα διλλήματα, τη λανθάνουσα σεξουαλική συμπεριφορά, την έλλειψη πατρότητας, τον gay γάμο, όπως και η έλλειψη political correctness είναι προς τιμήν της σκηνοθέτιδας που ακούμπησε με φροντίδα πάνω στους ήρωες της. H Annette Bening είναι χάρμα οφθαλμών. Τα παιδιά είναι κάτι παραπάνω από απλώς εντάξει…

 

 

9) True Grit

Σκηνοθεσία : Joel Coen, Ethan Coen


Αν ήταν όλα τα remake έτσι ας γίνονται κάθε μέρα. Οι αδερφοί Coen βέβαια, υποστηρίζουν ότι το υλικό του βιβλίου ήταν η πηγή της έμπνευσής τους και όχι η ομώνυμη ταινία με τον John Wayne του 1969. Φρέσκος μετά το Όσκαρ, ο Jeff Bridges συνεργάζεται ξανά με τα σιαμαία μυαλά που γέννησαν τον “Dude” Lebowski. Στο True Grit o Bridges «φτύνει» τις λέξεις σαν μασημένο ταμπάκο στο υποδειγματικό γουέστερν των Coen, που αγκαλιάζει με πραγματικό κινηματογραφόφιλο πάθος την παράδοση των καλών Αμερικάνικων wild west ταινιών του Howard Hawks, του John Ford και του John Sturges. Όλων εκείνων των λαϊκών ιστοριών εκδίκησης με το μεγαλείο του ηρωισμού, τις οικογενειακές αξίες και τη μοναξιά των παράνομων καβαλάρηδων. Άρτιο σκηνοθετικά με εξαιρετική αναπαράσταση της Άγριας Δύσης και ένα ελεγειακό φινάλε «τρεξίματος» προς το photo finish της λύτρωσης που σπάει κόκκαλα…  Αν υπάρχει μειονέκτημα στο True Grit είναι πως η 15η ταινία των Coen έχει σε ελάχιστες στιγμές τη παραδοσιακή σφραγίδα τους. Δεν εμπεριέχει κάποιο σχόλιο ή μια αποδόμηση των κινηματογραφικών κανόνων του είδους με τον τρόπο που το έκανε το Miller’s Crossing για τη γκανγκστερική ταινία, αλλά πρόκειται για ένα πολύ επαγγελματικό tribute στο western, με τον τρόπο που ήταν σπουδαίο και το προ τριετίας 3:10 To Yuma. Ίσως να έπαιξε ρόλο ο δάκτυλος Spielberg που αναγράφεται στα credits των παραγωγών της ταινίας. Ίσως τα αδέλφια απλά να «ωρίμασαν». Ελπίζω το πρώτο.

 

 

10) The Ghost Writer

Σκηνοθεσία : Roman Polanski


Τη χρονιά που ταλαιπωρήθηκε ξανά, τρείς δεκαετίες μετά από τη γελοία υπόθεση αποπλάνησης, ο Πολωνός σκηνοθέτης επέστρεψε στο comfort zone του και ξαναβρήκε τον καλό του εαυτό. Έξω από τα λημέρια του θρίλερ και του noir, ο Polanski συχνά τη πατάει, όταν όμως δουλεύει το ψυχολογικό σασπένς σχεδόν πάντα «γράφει». Ο Πολάνσκι χειρίζεται ξανά με άριστο τρόπο τη γεωγραφία του τρόμου. Σαν καλός μαθητής του Χίτσκοκ κινηματογραφεί την ένταση του σασπένς τόσο σε κλειστούς χώρους, κάνοντας τα πάντα να μοιάζουν απειλητικά, όσο και σε ανοιχτούς ορίζοντες, δημιουργώντας κλειστοφοβικά συναισθήματα στη μέση του πουθενά. Το Ghost Writer έχει μια σκηνή καταδίωξης – ή μάλλον παρακολούθησης- αυτοκινήτων σε ήσυχους αυτοκινητόδρομους και ακίνδυνα ferry boat, όπου με την υποβολή της εικόνας, του διακριτικού μοντάζ και της διεύθυνσης φωτογραφίας, χωρίς «τραντάγματα» τρόμου, χωρίς μοντερνισμούς και ουσιαστικά χωρίς καμία εύκολη απειλή, μπορεί και δημιουργεί αποπνικτικό σασπένς. Ο πολιτικός σε θέση εξουσίας, που υποδύεται ο Pierce Brosnan, φωτογραφίζει τον Tony Blair και ο Ewan Mc Gregor ταλαντεύεται σε μια περίεργη συνομωσία ταυτοτήτων και σε ένα κουβάρι από αντιφάσεις και ψυχολογικούς εκβιασμούς. Παλιομοδίτικος και άμεσος χειρισμός των μηχανισμών χειραγώγησης του θεατή από έναν έμπειρο τεχνίτη που βρίσκεται στο στοιχείο του. Ο μετρ δεν θα άλλαζε ούτε πλάνο.

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements

About InfluencesOnly

a television version of a person with a broken heart
This entry was posted in year end lists. Bookmark the permalink.

One Response to The Best Movies of 2010

  1. struck_by_lightning says:

    Επειδή σε ξέρω καλά, πίστευα οτι θα είχες το Shutter Island No 1 :)
    Ή στα 10.
    Τι σου συνέβη; Ε; Είσαι καλα;

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s